Testy DAB+ w EmiTel

przygotowania do wdrożenia radia cyfrowego DAB+, strategia, plany, testy
pitair

Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: pitair » 9 kwietnia 2009, o 16:38

Czyli swóje radio samochodowe z tunerem DAB (z Wielkiej Brytanii), podobnie jak telewizor z MPEG2 mogę sobie wsadzić do... szafy

Czy ktoś orientuje sie gdzie mozna znaleźć wiecej informacji na temat pasma wykorzystywanego w Polsce (Europie) oraz ilości programów jaką mozna upchac w DAB i DAB+ ?

JarekM
Posty: 254
Rejestracja: 1 stycznia 1970, o 01:00

Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: JarekM » 9 kwietnia 2009, o 16:43

Czyli swóje radio samochodowe z tunerem DAB (z Wielkiej Brytanii), podobnie jak telewizor z MPEG2 mogę sobie wsadzić do... szafy ;)
Niektóre odbiorniki DAB po uaktualnieniu oprogramowania mogą dekodować programy DAB+. To kwestia tylko nowych kodeków audio. Jeśli jednak producent nie przewidział takiej możliwości to ... :cry:
Czy ktoś orientuje sie gdzie mozna znaleźć wiecej informacji na temat pasma wykorzystywanego w Polsce (Europie) oraz ilości programów jaką mozna upchac w DAB i DAB+?
Rozważane są pasmo VHF (174-230 MHz) oraz pasmo L (1452 - 1492 MHz). Więcej informacji na temat przeznaczeń częstotliwości można znaleźć na stronie UKE.
Upchać to można wiele programów, kwestie ile się zmieści by zachować dobrą jakość będa analizowane w trakcie testów.

PanGie
Posty: 158
Rejestracja: 1 stycznia 1970, o 01:00

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: PanGie » 9 kwietnia 2009, o 22:19

Gdzieś w Europie, na świecie stosuje się T-DAB? Bo jeśli nie to pewnie odbiorniki w początkowej fazie będą drogie.

Awatar użytkownika
JaroslawMroczkowski
Administrator
Posty: 2358
Rejestracja: 1 stycznia 1970, o 01:00

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: JaroslawMroczkowski » 9 kwietnia 2009, o 22:48

Na stronie organizacji World DMB dawniej występującej pod nazwą World DAB znajduje się mapka z informacją, gdzie wdrożono, a gdzie odbywają się testy technologii z rodziny Eureka 147. Szczególnie polecam przejrzenie broszurki "Global Broadcasting Update DAB DAB+ DMB".
Jest tam też lista rekomendowanych odbiorników.

Mirek Ostrowski
Posty: 11
Rejestracja: 10 kwietnia 2009, o 11:40

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: Mirek Ostrowski » 10 kwietnia 2009, o 12:05

Co do odbiorników, znajdujące się obecnie na rynku odbiorniki DAB (starego typu, dekodujące MPEG2) nie są kompatybilne z systemem DAB+ i nie łudźmy się, że będą - są zbyt odległe technologicznie od DAB+. Natomiast odbiorniki DAB+ (dekodujące strumienie AAC+ v.2 wyposażone w dodatkowe kodeki Reeda-Solomona FEC - Forward Error Coding), będą kompatybilne ze "starym" DAB-em. Takie są rekomendacje WorldDMB. Warto też pamiętać o tym, że DAB+ (a także DAB), w odróznieniu od T-DMB posiada funkcję Service Following, która pozwala na odbiór tego samego serwisu (programu wraz z danymi dodatkowymi) w innym multipleksie DAB lub w programu nadawanego jako simulcast na FM, w przypadku wyjścia z zasięgu danego multipleksu, co jest istotne w procesie wdrażania systemu.

Tutaj mozna znaleźć rekomendowane przez WorldDMB profile odbiorników:
http://www.worlddab.org/public_document ... ofiles.pdf

pitair

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: pitair » 14 kwietnia 2009, o 14:03

Czy wiadomo chociaż w przybliżeniu kiedy ruszą testy we Wrocławiu ?

Awatar użytkownika
Jarosław Bałuka
Posty: 2888
Rejestracja: 1 stycznia 1970, o 01:00
Odbiornik: Samsung UE40HU6900
Instalacja antenowa: Ant. siatkowa bez wzmacniacza
Nadajnik - obiekt nadawczy: RTCN Kraków / Chorągwica

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: Jarosław Bałuka » 14 kwietnia 2009, o 15:21

W czerwcu br.

Przemo
Posty: 511
Rejestracja: 1 stycznia 1970, o 01:00

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: Przemo » 16 kwietnia 2009, o 12:34

Czy znany jest już przybliżony zasięg tego testu i moc nadajnika?

Mirek Ostrowski
Posty: 11
Rejestracja: 10 kwietnia 2009, o 11:40

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: Mirek Ostrowski » 20 kwietnia 2009, o 11:42

Sygnał DAB+ obejmie miasto Wrocław, około 40 kilometrowy odcinek autostrady A-4 i obszar o promieniu ok. 40 km (środek tego obszaru leży ok. 20 km na wschód od Wrocławia). Oczywiście, to teoretycznie wyznaczony zasięg. Po uruchomieniu emisji bedziemy porównywać teorię z praktyką, choć zakładam, że to, co moi koledzy z wrocławskiego Instytutu Łączności wyznaczyli teoretycznie, nie będzie odbiegać daleko od praktyki :)

varicap

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: varicap » 20 kwietnia 2009, o 12:23

Mirek Ostrowski pisze:Sygnał DAB+ obejmie miasto Wrocław, około 40 kilometrowy odcinek autostrady A-4 i obszar o promieniu ok. 40 km (środek tego obszaru leży ok. 20 km na wschód od Wrocławia). Oczywiście, to teoretycznie wyznaczony zasięg. Po uruchomieniu emisji bedziemy porównywać teorię z praktyką, choć zakładam, że to, co moi koledzy z wrocławskiego Instytutu Łączności wyznaczyli teoretycznie, nie będzie odbiegać daleko od praktyki :)
Czy znany jest może (lub proponowany przez Was) kanał ?
vari

Dariusz Wiecek
Posty: 44
Rejestracja: 20 kwietnia 2009, o 12:59

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: Dariusz Wiecek » 20 kwietnia 2009, o 13:04

Emisja planowana jest w jednym z docelowych dla Wrocławia kanalow GE06, który pozostaje stosunkowo wolny od zakłóceń i nie przeszkadza zbytnio sąsiadom: blok 5B częstotliwość środkowa 176,640MHz.

varicap

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: varicap » 20 kwietnia 2009, o 16:33

Dariusz Wiecek pisze:Emisja planowana jest w jednym z docelowych dla Wrocławia kanalow GE06, który pozostaje stosunkowo wolny od zakłóceń i nie przeszkadza zbytnio sąsiadom: blok 5B częstotliwość środkowa 176,640MHz.
I bardzo rozsądnie.
Margines jakiś tam (przypadkowo bo to kanal GE06) od radiokomunikacji jest a jednocześnie to nasz wolny (przynajmniej w kraju i w "powietrzu") kanał 6.
Powinno ładnie działać.
vari

wispiotr
Posty: 31
Rejestracja: 1 stycznia 1970, o 01:00
Odbiornik: Golden Media Spark-TRIPLEX,TV SAMSUNG UE40H6400
Instalacja antenowa: AX1000+LTE COMBO UHF-VHF
Nadajnik - obiekt nadawczy: ślęża,żórawina,wrocław

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: wispiotr » 23 kwietnia 2009, o 12:15

czy jest już może odbiornik DAB+ na polskie testy w przystępnej cenie

Mirek Ostrowski
Posty: 11
Rejestracja: 10 kwietnia 2009, o 11:40

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: Mirek Ostrowski » 23 kwietnia 2009, o 12:52

Tak. Odbiorniki są, choć dla DAB+ jest ich znacznie mniej niż do starego DAB-u (proporcja 1000 do 20), przy czym, jak się bliżej przyjrzeć, część z tych do DAB+ są z opisem DAB+ ready. Oznacza to, że dopiero po wpakowaniu doń nowych firmware-ów mogą zadziałać.
Jestem w kontakcie z kilkoma producentami odbiorników na całym świecie i postaram się ściągnąć do testów, po upewnieniu się, że na pewno zadziałają. Wówczas będę mógł coś więcej powiedzieć na ten temat i ewentualnie zarekomendować niektóre z nich, nie mącąc spokoju swego sumienia i nie narażając chętnych do czynnego udziału w testach na wyrzucanie w błoto pieniędzy.

Co do cen odbiorników na rynku światowym, wahaja się one od 50 do ok. 600 euro w zależności od rodzaju i klasy.

Dariusz Wiecek
Posty: 44
Rejestracja: 20 kwietnia 2009, o 12:59

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: Dariusz Wiecek » 29 kwietnia 2009, o 16:37

Przemo pisze:Czy znany jest już przybliżony zasięg tego testu i moc nadajnika?
http://www.itl.waw.pl/struk/zaklady/z21/radio_cyfr.html

Mapkę można otworzyć lub zapisać i oglądać w dużej rozdzielczości. Na mapce jest gwarantowany zasięg dobrego stabilnego odbioru w samochodzie z anteny 0 dBi 1,5 mnpt, dobry stabilny odbiór za pomocą anten stacjonarnych, kierunkowych zawieszonych 10 mnpt i więcej będzie możliwy także na większych odległościach.

pitair

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: pitair » 26 maja 2009, o 12:25

Start dokładnie za tydzien --> 2 czerwca :)
Będziemy mieli 4 programy radiowe i telewizyjny w T-DMB :!:

Przemo
Posty: 511
Rejestracja: 1 stycznia 1970, o 01:00

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: Przemo » 26 maja 2009, o 16:30

Chętnie bym potestował odbiór, ale szukam czegoś sprawdzonego na USB w rozsądnej cenie. Ciekawe, czy sygnał doleci do Rawicza, przy zastosowaniu anteny zewnętrznej. Zakładam optymistycznie. że tak, w końcu analogowy TVN z Żórawiny dociera w zadowalającej jakości. Podobny zasięg miały testy DVB-T, na kanale 28 w kierunku północnym, a pomimo tego był możliwy odbiór przy zastosowaniu dobrej anteny dachowej w Rawiczu :)

djkl

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: djkl » 30 maja 2009, o 16:13

Bardzo cieszę się, że takie testy się zaczną. Mam dosyć szumiącego radia w samochodzie. Mam nadzieję, że dożyję ;) tych czasów w których będę miał wybór wielu dla mnie interesujących stacji.

varicap

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: varicap » 30 maja 2009, o 19:51

djkl pisze:Bardzo cieszę się, że takie testy się zaczną. Mam dosyć szumiącego radia w samochodzie. Mam nadzieję, że dożyję ;) tych czasów w których będę miał wybór wielu dla mnie interesujących stacji.
Może trzeba założyć porządną instalację ?
Zauważam, że odbiór samochodowy w dzisiejszych czsach często przypomina odbiór TV na tzw "antenie siatkowej". Zwłaszcza gdy radio nie jest fabrycznie montowane przez producenta samochodu.
Ludzie mają takie wynalazki że strach.
Ileż razy poprawiałem znajomym te instalacje.
Ja np w moim Nissanie Micra (jako 5 właścciiel) odziedziczyłem antenę fabryczną i dziurę po radiu.
Kuzyn, któy czasem pożycza ten samochód wygrał radio w karty i przyniósł mi do założenia (mi radio ne jest potrzebne).
Założyłem.
Najpierw okazało się, że przewó antenowy nie ma.... masy na oplocie.
To znaczy była ale z dość sporą rezystancją i "trzeszcząca".
Cos gdzieś skorodowało a ja nie bedę rozbierał samochodu.
No to postanowiłem poświęcić jeden bezpiecznik i "przepalić" ten niekontakt.
Udało się. Teraz rezystancja jest niemieżalna.
Co z tego skoro antena jest fabryczna i w postaci chowanego (wysuwanego) pręta stalowego, mającego chować się w słupku nadwozia.
I pręt ten nie ma przejscia dla napięć stałych z "gorącym" zaciskiem wtyku antenowego.
Więc albo jest tam sprzęgnęcie pojemnościowe (np pręt chowany przez cienką warstwę materiau izolacyjnego i ta wwarstwa robi za kondensator) albo może była tam nawet sprężyna ślizgajaca się po pręcie (i przejscie galwaniczne dla napięcia stałego było) ale ze starosci się popsuło.
W każdym bądź razie radio owszem gra, ale sygnał jest daleki od doskonałości.
Na otwartym terenie nic nie szumi ale np w lesie nieopodal już jest "efekt mobilowy".
Radio znajomego (fabryczne w japońskim samochodzie) nic nie szumi.
I odbiera bez podniesionej propagacji troposferycznej stacje z ościennych RTCNów jak z macierzystego (na wyspie Wolin odbiera zawsze stacje ze Szczecina, Koszalina, Piły, Pyrzyc a często z Poznania czy Bydgoszczy i to nawet gdy na innym sprzęcie brak oznak podniesionej propagacji).
Ale to porządne radio z softwareowym demodulatorem, niską posrednią itp bajerami.
Czułość na ucho porównywalna z radiotelefonem radiokomuniakcyjnym UKF (czyli poniżej 0,5uV) co kiedyś było nie do pomyślenia w odbiorniku radiofonicznym UKF używającym "szerokiego" FMu.
Czułość porównywałem poprzez uruchomienie nadajnika 15W WFM na 88 MHz i tej samej mocy radiotelefonu na 80 MHz zamiennie podłączanych do tej samej anteny nadawczej (dipol na mid-band zestrojony na 79 MHz).
Łączność NFM na 80 MHz mniej wiecej w tych samych miejscach i w podobnym stopniu szumiała co radiofoniczny nadajnik WFM odbierany na tym fabrycznym radiu samochodowym.
A ci co się znają wiedzą, że WFM jako szersza emisja powinien szumieć wcześniej.
Skoro oba sprzety (radiotelefon mid-band w samochodzie używał anteny ćwierćfalowej tak jak radio samochodowe) działały podobnie to wniosek jest jeden: badane radio samochodowe jest rewelacyjne.
A w Warszawie to radio pod PKiN (wiem, ze akurat pod samym "pajacem" sygnał nie jest najsilniejszy) nie miało ani jednej intermodulacji (lub były jakieś ledwo zauwazalne prążki w jednym miejscu) i odbierało pod tym "pajacem" stacje z osciennych RTCNów.
Zwykłe radio miało w tym miejscu sieczkę na paśmie.
Dlatego uważam, ze FM wcale nie jest taki zły.
Wcale nie musi dokuczliwie szumieć, skoro dobra instalacja odbiorcza pozwala na bezproblemowy odbiór.
Wspomniane radio oczywiscie szumi ale na stacjach zupełnie nie przeznaczonych dla danego obszaru.
Skoro tak jest to i w DAB+ nie będzie tak, że nagle w cudowny sposób DAB+ da nam odbiór stacji z drugiego końca kraju.
UKF to UKF.
Akurat FM to nie jest taki zły aby pilić z cyfryzacją tej drogi odbioru radia.
TV jest cyfryzowana na świecie bo analogowa emisja TV jest skandalicznie pasmożerna w stosunku do tego co można uzyskać cyfrowo.
Ponadto jest dużo bardziej wrażliwa na odbior wielodrogowy itp problemy.
Stąd zainteresowanie samych nadawców (na świecie) cyfrą w TV.
W radiu UKF nie ma takich dużych dysporoporcji korzyści.
DAB+ to postęp w stosunku do FM ale nie aż taka rewolucja żeby uzsadniała ogromne koszty dla nadawców.
Stąd rynek nie spieszy się z cyfryzacją radia tak jak ma to miejsce z telewizją.
A i w DAB+ jeśli instalacja odbiorcza będzie lipna t zamiast "denerwujacych szumów" będzie jeszcze bardziej denerwujące rwanie odbioru (denerwujące bardziej bo PRZERYWAJĄCE odbiór a nie tylko go uprzykrzajace).
A i pasmo jest wyższe więc zasięg stacji będzie mniejszy (chyba że skuteczność emisji cyfrowej to zrekompensuje).
vari

PanGie
Posty: 158
Rejestracja: 1 stycznia 1970, o 01:00

Re: Testy DAB+ w EmiTel

Post autor: PanGie » 3 czerwca 2009, o 20:06

Czy odbiorniki z tego niusa można już gdzieś kupić? Jakie to modele?
Są planowane w najbliższym czasie testy w innych częściach kraju?

Odpowiedz